Voor bijna alles wat je bedrijf dagelijks online doet bestaat inmiddels een Europees alternatief voor Amerikaanse tech. Overheden stappen al over, en met de nieuwe NIS2-wet dwingen ze jou hetzelfde te doen. Hoe afhankelijk ben je, wat zijn de opties, en wat is in de praktijk nog lastig te vervangen? We zetten het overzichtelijk voor je op een rijtje.
We hebben laatst in dit blog vijf goede Europese alternatieven voor online kantoorsuites op een rij gezet. In dit artikel duiken we dieper in de materie: waarom zou je overstappen? En wat is de beste optie voor jouw bedrijf?
WAAROM EUROPEES?
We zien steeds vaker in het nieuws dat ons bondgenootschap met Amerika onder druk staat. Toch stellen we in onze dagelijkse werkzaamheden nog opvallend veel vertrouwen in Amerikaanse technologie en bedrijven. Is dat wel terecht?
In februari 2025 legden de Verenigde Staten bijvoorbeeld sancties op aan het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Het gevolg? "Onder anderen hoofdaanklager Karim Khan [heeft] geen toegang meer tot zijn e-mail van het Amerikaanse bedrijf Microsoft”, laat de NOS weten.
Microsoft stelt zelf dat het de diensten aan de ICC-organisatie nooit heeft stopgezet en alleen één gesanctioneerde functionaris heeft losgekoppeld. Maar het ICC vertrouwt Microsoft niet meer, en wil inmiddels zo’n 1.800 werkplekken overzetten naar het Duitse openDesk.
En in de Franse Senaat kon Microsoft France in juni 2025 onder ede niet garanderen dat gegevens nooit zonder toestemming bij de Amerikaanse overheid belanden.
Voor de meeste bedrijven is dit geen acuut risico. Het laat wel zien dat waar je data staat meer is dan een technisch detail. Je privacy is niet gegarandeerd, en wat je toegang tot je eigen bestanden betreft ben je overgeleverd aan de grillen van Big Tech.
EUROPESE TECH WORDT VOLWASSENER
In april 2025 meldden ondertussen tien Europese tech-aanbieders aan de NOS dat ze groeiden, maar met een kanttekening: het aanbod is vaak minder gebruiksvriendelijk en versnipperd.
Overheden gaan voorop in de overstap, zo blijkt uit de volgende praktijkvoorbeelden:
- Sleeswijk-Holstein, een Duitse deelstaat, zette meer dan 40.000 mailboxen en ruim 100 miljoen mails en agenda-items over van Exchange en Outlook naar Open-Xchange en Thunderbird. Nextcloud, LibreOffice en Linux volgen.
- Amsterdam wil in 2035 onafhankelijk zijn van techbedrijven van buiten de EU.
- Frankrijk vervangt vóór 2027 Teams en Zoom voor zo’n 200.000 ambtenaren door een eigen videodienst, Visio. Die is onderdeel van La Suite numérique, de werkomgeving die de overheid sinds 2024 bouwt, met onder meer functionaliteiten als chat, samen schrijven, opslag en spreadsheets.
Nu vraag je je vast af: klinkt goed, maar kan ik La Suite zelf ook gebruiken? Helaas, de gehoste versie is gericht op de Franse publieke sector: inloggen gaat via ProConnect, de overheidslogin voor ambtenaren. Voor een Nederlands bedrijf is dat geen optie. De code is wel open source (MIT-licentie) en zelf te hosten, door jezelf of een IT-partner.
Tegelijk is de afhankelijkheid van Amerika groot. Bij een rondetafel in de Tweede Kamer in januari 2026 bleek dat 67 procent van 16.500 onderzochte domeinnamen aan minstens één Amerikaanse clouddienst hangt. Experts zeiden erbij: er is nog geen Europees totaalpakket beschikbaar zoals Microsoft.
WAT KUN JE WÉL OVERZETTEN?
Wie onafhankelijker wil worden, kijkt dan ook het best per blok. Er is namelijk al heel veel wél mogelijk.
Blok: Mail en agenda
Nu vaak in gebruik: Exchange/Outlook, Gmail
Europese alternatieven: Open-Xchange (DE), Proton (CH), Tuta (DE), mailbox.org (DE), Posteo (DE), Soverin (NL)
Blok: Documenten
Nu vaak in gebruik: Word, Excel, PowerPoint, Google Docs
Europese alternatieven: Collabora Online (op basis van LibreOffice), LibreOffice (DE), OnlyOffice (LV)
Blok: Opslag en delen
Nu vaak in gebruik: OneDrive, SharePoint, Google Drive
Europees alternatief: Nextcloud (DE)
Blok: Chat en videobellen
Nu vaak in gebruik: Teams, Google Meet
Europese alternatieven: Element (Matrix), OpenTalk (DE); Jitsi is open source en zelf te hosten, maar in Amerikaanse handen
Blok: Identiteit en apparaatbeheer
Nu vaak in gebruik: Entra ID, Intune, Google-beheer
Europese alternatieven: Nog geen volwaardig Europees alternatief voor apparaatbeheer
Blok: AI-assistenten
Nu vaak in gebruik: Copilot, Gemini, ChatGPT
Europese alternatieven: Mistral AI (FR), met chatassistent Vibe (voorheen Le Chat); Lovable (SE), een AI-tool om websites en apps te bouwen
VOORKOM 'VENDOR LOCK-IN'
Een voordeel hiervan: je zit niet vast aan één leverancier. En dat is belangrijk, want volgens de nieuwe NIS2-wetgeving wordt er van je verwacht dat je het risico van te grote afhankelijkheid van één leverancier beperkt. De beperking van ‘vendor lock-in’, wordt dit in de wet genoemd.
Mail, documenten en opslag zijn goed over te zetten. Chat en videobellen gaan intern prima, maar voor externe contacten blijf je afhankelijk van de grote aanbieders: klanten en partners nodigen je immers uit op hun platform.
Veel van bovenstaande alternatieven zijn open source. Je kunt ze zelf of bij een Europese partij laten draaien, zoals StackIT, IONOS en Hetzner (Duitsland) of OVHcloud en Scaleway (Frankrijk).
Daar staat beheer tegenover: updates, beveiliging, back-ups en support regel je zelf of koop je in. Wij van Worflo kunnen je hierbij helpen. Voor een bedrijf van twintig mensen is een gehoste Europese dienst daarom vaak realistischer.
WAT MOEILIJK BLIJFT
- Documentopmaak. Het Deense ministerie van Digitale Zaken test sinds juni 2025 een overstap naar Collabora. De opmaak van Word-documenten veranderde en documenten van andere ministeries openden soms leeg. Wie veel documenten uitwisselt, merkt dat direct.
- Excel-macro’s en complexe spreadsheets zijn een bekend knelpunt bij elke overstap.
- Apparaat- en identiteitsbeheer. In de praktijk zien we dat inloggen, laptops beheren en toegang intrekken leunen op Intune en Entra ID of op Apple-apparaatbeheer. Daar is nog weinig volwaardigs Europees voor.
- Branchesoftware. Veel vakpakketten integreren alleen met Microsoft 365.
BEGIN MET JE AFHANKELIJKHEDEN
Overstappen is niet voor iedereen nu zinvol. Werkt je huidige omgeving goed en hangt je bedrijf sterk aan Microsoft- of Google-koppelingen, dan kan afwachten een prima keuze zijn.
Wil je er wel mee aan de slag, begin dan met inventariseren: waar ben je afhankelijk, waar staat je data, en wat gebeurt er als een dienst wegvalt? Kies daarna per blok. Mail of opslag is vaak makkelijker te verplaatsen dan documenten of apparaatbeheer. En hybride is een legitieme keuze: Europese opslag naast een vertrouwd officepakket kan prima.
Workflo werkt dagelijks met Apple-, Microsoft- en Google-omgevingen en kijkt vendor-neutraal mee. Wil je weten wat voor jouw bedrijf zinvol is, dan helpen we je met het selecteren van en migreren naar Europese software.
